De op zich wel meevallende hitte werd direct, met Zaanse rolletjes, de deur uit gebonjourd in de volle Aikidojo. Erg leuk dat er veel mensen aanwezig waren! We oefenden als warming-up leuke variatie’s op onze standaard-ukemi en pasten die toe op een aantal technieken. Plezier betekent moeiteloos en dat is precies wat prettig is aan Aikido.
Marloes trainde weer met haar oude dojo-maatjes
Waar zitten bij de shihonage-techniek openingen waardoor uke zich er makkelijk uit kan draaien ? “Onderzoek het!” zei Dennis.
Alert en toch ontspannen blijven tijdens de hele oefening!
We trainden relaxte koshinage’s en oefenden ook het vrij onbekende ‘synchroon-dubbel-jo-werpen’ waarbij gelukkig de spiegels intact zijn gebleven. Iedereen vermaakte zich prima en de oog-hand-coördinatie wist niet wat-ie meemaakte!
Thnx Ruud en Dennis voor deze leuke en geslaagde afluiting van de AikiLaB serie’s die we deze zomer weer met veel plezier hebben gedaan. Graag trainen we met iedereen verder in de dojo en natuurlijk op de Zomerschool!
Zelden zie je zoveel symboliek in een simpel klinkende naam. Anne en Edo Slui gaven hem aan hun dojo, waar in het edele Aikido tegengestelden elkaar ontmoeten. De 3e AikiLab verzorgden zij aan de Amstelkade en het was een erg leuke ontmoeting met veel van hun leden. Aan Erik Louw hadden ze fijne herinneringen, hetgeen altijd mooi is om te horen. Anne en Edo hadden slimme oefeningen bedacht: Welke techniek gebruik je bij verschillende aanvallen? Iedereen heeft er daarbij wel ééntje waarbij je je het comfortabelst voelt. In een latere oefening mocht je alles gebruiken, behalve die ene. Heel geestig ook:
Aikido blijft door de jaren heen interessant wanneer je dat wat je gewend bent, durft los te laten. Naast je wekelijkse training in je eigen dojo kan je af en toe op de mat gaan staan met een partner die je niet kent. Aikido’s eerste 2 letters betekenen niet voor niets ‘eenheid’, hetgeen tot stand gebracht wordt als je verschillen overbrugt. Ook in realiteit natuurlijk!
En zelfs de aanwezigheid van realiteit is verbonden met de afwezigheid van realiteit- Houdt daarom onze volgende AikiLab in de gaten!
Onze 2e AikiLaB afgelopen zondag werd gegeven door niemand minder dan de allereerste leraar van Pepijn. Theo Kuijl sensei – en al in 1995! Met behulp van Sonja Winkelman en Jaco, die ook meekwamen, oefenden we voor het eerst een kata waarbij je, alleen met een jo, ingesloten wordt door 2 tegenstanders met een zwaard. Pittige kost!
De 25 delen van de jo-zijde leerden we uiteindelijk toch redelijk snel en bijna helemaal. Degenen die veel met Erik Louw sensei trainden en ook Katori beoefenen leken de volgorde moeilijker te vinden dan de bewegingen zelf en we oefenden met veel enthousiasme en plezier. De kata is afkomstig van Katsuaki Asai sensei en werd doorgegeven door Dr.Leisinger sensei uit Duitsland aan Theo en Sonja.
Theo kende, net als Sonja, Erik nog uit de Kosmos, in de eerste helft van de jaren ’80, waar Peter Bacas als eerste in Nederland aikido-les gaf en Erik’s uitzonderlijke talent duidelijk zichtbaar was. Theo’s eerste keer trainde hij nota bene met Erik, waardoor ’t nu extra vertrouwd voelde om samen te trainen, terwijl ook dit de eerste keer was. Duizelt ’t al? Dat hadden wij ook met deze leuke kata, die we dankzij de video onder aan deze pagina kunnen blijven oefenen!
Ons eerste Aikilab dit jaar ging geheel volgens de bedoeling: Experiment en onderzoek. Geïnspireerd door de lessen van Clyde Takeguchi Shihan van Capital Aikido in Washington wijdde Johanneke haar les aan het oefenen van principe’s, die het martiale aspect van aikido verbeteren. Na mee te hebben gedaan aan de katori-klas in de ochtend, startte Johanneke de les met ’torifune’, oftewel de gewichtverplaatsing zonder dat je voeten zich verplaatsen.
Hierbij wordt het gewicht zo ver verplaatst dat, wanneer je dat zou willen, je óf op alleen je voorste, of alleen op je achterste voet zou kunnen staan. Hoewel dat misschien in eerste instantie een instabiele positie lijkt, bleek dat het voor je partner kan voelen alsof deze tegen een muur aanloopt. ‘Grounding’ in je achterste hiel is hier de sleutel.
Johanneke’s aanwijzingen werden enthousiast uitgeprobeerd met oa. de Ikkyo-techniek. Door vóór het fysieke contact je houding en ‘grounding’ op orde te hebben, ben je in staat met veel minder spierspanning deze techniek uit te voeren. “Gewoon flop, je armen naar beneden laten vallen!.” Dankjewel Johanneke voor je geweldige inzichten!
Ruim 40 jaar geleden begon Bill Plank Sensei zijn aikido-carriere bij Clyde Takeguchi Sensei uit Hawaii. Bill typeert zichzelf soms als een ‘karate-guy’ die aikido is gaan beoefenen en heeft een duidelijk idee over wanneer de uitvoering van een techniek wel of niet ‘martiaal’ te noemen is. Zijn laatste les van zijn bezoek in mei was afgelopen zondag, waar hij uitgebreid toelichtte wat de functie’s n details zijn van oefeningen die we vaak tijdens de ‘warming-up’ doen.
Spanning en kracht-analyse tijdens een tenkan
Nog steeds herinner ik me wat ik bij Clyde Takeguchi voelde toen ik zijn uke was in 2011. Ik greep zijn pols vast, maar het voelde als een bewegende rots en voordat ik het wist, lag ik natuurlijk zelf op de grond. Simon Deering Sensei leefde toen nog en had hem voor een seminar uitgenodigd in Haarlem. Samen met Bill probeerde Clyde een format te bedenken om ook mondeling uitleg te geven, maar steeds blijkt dat ‘zelf voelen’ de enige manier is om het te begrijpen.
“1 turn for Ikkyo, 2 turns for Nikkyo, 3 for Sankyo…”
Door het dus te trainen én te overdenken verschijnen nuttige inzichten vanzelf: Aikido kan zeker martiaal zijn en het principe van ‘je aanvaller neutraliseren’ lijkt zeker haalbaar. Stay connected!
Thnx Bill voor deze lessen en ze waren een leuk voorproefje van Aikidojo’s onderzoekingsdrift ook dit jaar. Zoals Bill zegt is ‘samen trainen’ in de breedste zin van het woord de juiste methode om verder te komen in Aikido. In de zomervakantie gaan we dus verder met de Aikilabs. Marloes en Tineke zijn druk bezig met de voorbereidingen!
_________________________ In 2023 maakte ik opnames van een les van Michael Friedl, die net als Bill een senior-student van Clyde is en Shihan:
Via YouTube zijn op het kanaal van Dan Palmer (aikido) veel oude video’s van het Hawaiiaanse aikido van Clyde Takeguchi te zien
“Frustratie is de bron van motivatie” was één van Erik’s favoriete uitspraken. Elke aikidoka krijgt ermee te maken en wordt gedwongen eigen oplossingen te vinden. Net als in 2025 organiseert Aikidojo tijdens deze zomervakantie een serie lessen waarin bevriende aikidoka’s / leraren in een les datgene delen wat ze zelf aan het ontwikkelen zijn.
Deze serie werd in 2025 enthousiast ontvangen. Alle reden voor een nieuwe reeks, met als eerste:
Zowel onze Katori als onze aikido-afdeling heeft regelmatig samengewerkt met de ju-jitsuschool van Martina Lucchesi in Amsterdam-Noord. In de Bethelkerk is een leuke zaal gevestigd waar we regelmatig trainden. Martina nodigde Aikidojo uit om zaterdag 28maart een demonstratie te geven tijdens het ‘Japanfestival’. Omdat samenwerken leuk is, vroegen we Bart Brolsma van Aikinokawa om het aikido-deel voor zijn rekening te nemen, terwijl ondergetekende het leuk leek om de overgang tussen ‘zwaard’ en aikido te tonen in de vorm van tachi-dori: het afnemen van het zwaard.
Toen iedereen wat tot bedaren was gekomen van de leuke les van Martina, maakte Tineke een mooi begin met het vertellen van de mythische ontstaansgeschiedenis van de Katori Shinto ryu: Compleet met Chosai, die zijn uitdagers afblufte met een vriendelijk (en ik vermoed uitdagend) moment van gewichtsloosheid.
De stilte in de zaal werd duidelijk hoorbaar toen Tineke haar positie innam in iai-koshi en gefocust haar zwaard oppakte. Haar kiai galmde door de ruimte terwijl iedereen gebiologeerd toekeek. Na de iai-jutsu lieten we kata’s zien met zwaard, bo en naginata.
Na dit deel was er een korte pauze voordat we verder zouden gaan, maar toen de zaal zijn aandacht teveel verloor viel Arnold mij (zogenaamd) onverwacht aan met een zwaard.
Op deze wijze legden we een verbinding tussen de oude tijd in Japan – toen het zwaard bloederig heerste – en de moderne tijd, waarin ook alle Martial-arts langzamerhand veranderden. Toen ik beter om me heen keek in de zaal, zag ik ook onverwacht treffende illustratie’s in de vorm van een serie bijzondere schilderijen.
Een aanvaller in deze tijd, die het geluk heeft een aikidoka aan te vallen, wordt geneutraliseerd en niet een kopje kleiner gemaakt. Een deel van de mensheid is echter zo volhardend in het willen strijden dat in bepaalde kringen dit toch weer hetzelfde betekent..
Na een randori van Bart Brolsma, gaf hij aan kinderen en volwassenen uit ’t publiek nog een korte beginners-les aikido, geholpen door Arnold, Tineke en mijzelf. Iedereen was enthousiast en ook was er een behulpzame acteur aanwezig, vermomd in een grijs T-shirt, die vroeg of hij zich kon voordoen als bezoeker. Ik zei: DoeMaar.
Afgelopen zondag vond de laatste gastles in de Aikilab-reeks plaats. In de Aikilab-lessen wordt de gastleraar gevraagd om in de les duidelijk te maken wat hij of zij zelf probeert te ontwikkelen in het Aikido.
Voor deze laatste les hebben we Hanneke de Jager-Rijnders uitgenodigd. Hanneke is een oude bekende van Aikidojo Amsterdam. Na een tijd lang bij Ernest Vinje in Purmerend te hebben getraind heeft ze een aantal jaar bij ons in de dojo getraind, bij onze leraar Erik Louw. Op een zeker moment opende Maarten Heinsius (ook een leerling van Erik Louw) zijn dojo (https://aikidojopoort.nl/) vlakbij Hanneke’s woonadres, waardoor ze begrijpelijkerwijs is overgestapt.
Het thema van Hanneke’s les was “Attack with a smile”, naar feedback die ze had gekregen op haar examen voor haar derde dan: ze voerde de gevraagde technieken uit met een glimlach op haar gezicht, wat de krijgshaftige uitstraling van het examen had verminderd. Kennelijk was er verder niet veel op aan te merken.
Attack with a smile. Gelukkig lacht Hanneke ook wel eens zonder aan te vallen.
Hanneke begon de les met een illustratie van twee verschillende manieren van het uitvoeren van ikkyo. Ten eerste het verlengen van de aanval en zo uitkomen in ikkyo, en ten tweede het direct inkomen en daardoor de ikkyo creeren. Dat laatste was de manier die Hanneke had geleerd van Erik Louw.
Verder kwam de “verticale” shiho-nage voorbij, waarbij ukes balans wordt verstoord door middel van een polsklem, voordat de shiho nage wordt ingezet.
De verticale shiho nage
Een andere interessante vergelijking van uitvoeringen was de vergelijking tussen de “vertrouwde” nikkyo ura die verticaal wordt ingezet, en de manier die Hanneke bij de AKN had opgepakt, waarbij nikkyo wordt ingezet door eerst in de rokkyo positie te komen en vervolgens terug te draaien. Dit is een horizontale beweging. Hanneke’s waarschuwing dat deze manier nogal stevig is werd door velen gewaardeerd.
Marlon is blij met zijn nieuwe Nikkyo.
In het tweede gedeelte van de les liet Hanneke ons een rooting-oefening zien, waarbij je wordt tegengehouden door te duwen tegen de bovenbenen. Door je centrum laag te houden is het toch mogelijk om vooruit te bewegen. Erg interessant, want dit heeft een relatie met de “Omosa”-les die eerder werd gegeven door Bart Brolsma in Aikidojo (zie https://www.aikidojo.nl/aikilab-2025-bart-brolsma/ voor een verslag).
De les werd afgesloten met een spel waarmee bovenstaand principe kan worden uitgeprobeerd: probeer door de schouders van je partner te manipuleren ervoor te zorgen dat deze een stap moet zetten. Anders dan bij veel andere aikido-oefeningen probeert je partner dit ook bij jou te doen.
Contact en positieve energie
Dank je wel voor de interessante les, Hanneke! Met deze uitsmijter is de Aikilab-reeks afgesloten. Aikidojo gaat voorlopig weer op de oude voet verder. Volgende zomer organiseren we weer een Aikilab-serie, maar voor wie tussendoor eens wil komen trainen, kom vooral langs! Trainingstijden zijn hier (https://www.aikidojo.nl/ontdek-aikido/) te vinden.
Onder de aankondiging ‘vriendelijk en krachtig’ liet Romeo ons oefeningen doen die ons in het ‘nu’ brachten. Geen aandacht op een vooropgezette techniek, maar op beweging en het moment leren zien wanneer het gebruik van kracht de beweging in de weg zit.
Niet de aanval ‘weg-swipen’ maar recht instappen
Romeo plaatste de aandacht voornamelijk op goed voelen in welke richting het kontakt zich beweegt. Voor Tiffany was dat zeker niet tegen dovemansoren gezegd !
Van seconde tot seconde veranderen de beide positie’s steeds en dat is erg leuk te oefenen in Romeo’s ‘Randori aller technieken’ waarbij één iemand door 4 personen belaagd wordt. Spannend, soms hilarisch en heel nuttig ! Thnx Romeo voor deze prachtige les.
Afgelopen zondag vond de vierde gastles in de Aikilab-reeks plaats. In de Aikilab-lessen wordt de gastleraar gevraagd om in de les duidelijk te maken wat hij of zij zelf probeert te ontwikkelen in het Aikido.
Dit keer hebben we Dennis Vorster uitgenodigd. Dennis heeft lange tijd bij onze dojo-vriend Paul Janssen getraind, en traint nu al lange tijd bij een andere goed bekende, Chris de Jongh uit Groningen. Dennis heeft een eigen dojo in Uithoorn en traint ook intensief Brasilian Jiu Jitsu bij Raoul Hiwat , die op zijn beurt Tenshin Shoden Katori Shinto Ryu beoefent bij Aikidojo Amsterdam. Opvallend stukje toeval is dat Dennis ook nog eens de buurman is van Menno, een andere Katori Shinto Ryu beoefenaar bij Aikidojo. Met zo veel linkjes is het geen wonder dat onze paden zich kruisten.
Dennis gaat los tijdens de warming up
Thema van deze les was Zanshin, de staat van bewustzijn, aandacht en alertheid die je op de mat (en eigenlijk ook daarbuiten) ten alle tijde zou moeten manifesteren. Dennis liet ons hiermee oefenen met een aantal bekende technieken, maar dan met een specifieke opdracht. Bijvoorbeeld door met twee ukes te werken in plaats van met een enkele uke. Hierdoor is het eenvoudiger om alert te blijven (en beter nog, het initiatief te pakken), aangezien je niet hoeft te wachten tot je uke weer is opgekrabbeld.
Zanshin is belangrijk tijdens de hele les. Voor, tijdens en na de techniek.
We hebben de verschillende aspecten van Zanshin verkend met behulp van verschillende technieken: ikkyo, sokumen iriminage en ushiro kiri otoshi.
De opkomst voor de les van Dennis was geweldig.
In het tweede deel van de les heeft Dennis ons een paar oefeningen met de jo geleerd om de flexibiliteit van lichaam en geest te vergroten. Daarna hebben ons gericht op de 13-delige kata, zowel de solo-kata als de bijbehorende kumi-jo.
Dennis leert zijn buurman een lesje.
Dennis, heel erg bedankt voor de inspirerende les! We hopen je vaker te zien.
Komende zondag is er geen Aikido-les bij Aikidojo Amsterdam in verband met de Yuwakai Zomerschool. De week daarop (31 augustus) gaan we door met een gastles van Romeo Biekman.
